“`html
آیا قیمت زمین از «مسکن‌ملی» حذف شد؟
زمین‌های ۹۹ساله بعد از چند سال به «شهر» تبدیل می‌شوند؟
هزینه‌های زمین‌های ۹۹ساله و مسکن‌ملی
زمین‌های ۹۹ساله به ازای ساخت هر واحد مسکن‌ملی، حدود ۳.۵ میلیارد تومان در هزینه‌های ابتدای امسال دارند. این رقم، به‌جز هزینه ساخت ۱.۵ میلیاردی مسکن، شامل مجموع هزینه‌های آماده‌سازی زمین و تأمین زیرساخت‌های آب، برق و گاز به همراه خدمات روبنایی شهری می‌شود.
چالش‌های قانونی و اقتصادی
با این حال، به دلیل اینکه قیمت زمین در قانون ساخت مسکن‌ملی لحاظ نشده، آماده‌سازی این اراضی ۹۹ساله به تله‌ای برای منابع دولت، سازندگان و مردم تبدیل شده است.
تاریخچه زمین ۹۹ساله
ایده زمین ۹۹ساله با وعده «حذف قیمت زمین از قیمت تمام‌شده مسکن» اولین‌بار در سال ۸۶ توسط دولت محمود احمدی‌نژاد به‌میان آمد. وعده «زمین رایگان» که به‌نحوی پشتوانه‌اش هزاران هکتار اراضی خام تحت مالکیت دولت در حواشی شهرها بود، هیچ‌گاه محقق نشده و به نظر می‌رسد تحقق‌پذیر هم نباشد.
هزینه‌های زمین‌های خام و مقایسه با کسری بودجه
مسکن‌مهر با «زمین رایگان» قرار بود ساخته شود، اما در آن زمان، حدود ۵۰ همت برای زمین‌های ۹۹ساله هزینه شد. امروز نیز هزینه زمین‌های خام مسکن‌ملی حدود ۳۰۰۰ همت برآورد می‌شود. برای درک بزرگی این عدد، کافی است آن را با کسری بودجه دولت که حداقل ۶۰۰ همت برآورد شده، مقایسه کنید.
مقدار زمین‌های تخصیص داده شده
در مسکن‌ملی، حدود ۶۰ هزار هکتار زمین تخصیص یافته است، که معادل مساحت یک تهران است. ۹۷ درصد این زمین‌ها، خارج از محدوده شهرها هستند و با الحاق به شهر یا افزایش محدوده‌ها، به زمین ۹۹ساله تبدیل خواهند شد.
نیاز به آماده‌سازی و تأمین خدمات
این زمین‌ها خام هستند، به این معنی که هیچ امکانات و خدمات اولیه‌ای ندارند و برای تبدیل به زمین قابل ساخت مسکن نیازمند آماده‌سازی و تأمین خدمات ۷گانه سکونتی مانند مدرسه، مرکز خرید و شبکه حمل‌ونقل عمومی هستند.
واقعیت‌های موجود و زمان لازم برای توسعه
این تصویر واقعی از زمین ۹۹ساله نشان می‌دهد که دولت در واقع با «ساخت یکسری شهر» مواجه است نه صرفاً ساخت مسکن. این تقلیل‌گرایی از برنامه‌ریزی برای شهرسازی به طرح‌ریزی برای ساخت مسکن، موجب شده که امروز سرعت ساخت واحدهای مسکن‌ملی ۲ برابر تأمین زیرساخت‌ها و خدمات روبنایی در سایت‌های ۹۹ساله باشد.
شهرها و چالش‌های مدت زمان طولانی
پرند، پس از ۳۰ سال از زمان تأسیس، هنوز ۷۰ درصد از سرانه‌های خدماتی و سکونتی محله‌های آن، عمدتاً مربوط به مسکن‌مهر و زمین‌های ۹۹ساله، تأمین نشده است. به این ترتیب، ممکن است سایت‌های ۹۹ساله برای تبدیل به شهرهای واقعی ۱۰۰ سال زمان ببرند.
نتیجه‌گیری نهایی
هزینه‌های سرسام‌آور و مدت زمان طولانی لازم برای مسکونی‌سازی زمین‌های خام، در شرایطی است که هنوز برخی افراد به دنبال «خانه‌دار کردن مردم با تکه‌تکه کردن زمین‌های بیرون از شهرها» هستند.
“`
