ماجرای دیدار عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران، با استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا، در نیویورک، به سرعت از یک خبر دیپلماتیک به موضوعی سیاسی در داخل ایران تبدیل شد. برخی نمایندگان مجلس این دیدار را بدون مجوز و خارج از چارچوب سیاستگذاری کشور توصیف کرده و آن را از محورهای طرح استیضاح وزیر امور خارجه قرار دادند. در مقابل، روایت دیگری در مجلس وجود دارد که عراقچی مأمور انتقال شروط ایران به طرف آمریکایی بوده است.
اظهارات محسن رضایی و روایت رسمی
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در گفت‌وگوی تلویزیونی خود اعلام کرد که پیش از این سفر، در جلسه‌ای با حضور مسعود پزشکیان و عباس عراقچی تصمیم گرفته شده بود شروط ایران در آمریکا ابلاغ شود. به گفته او، این شروط هفت‌گانه جدید نبود و عراقچی مأمور انتقال آن‌ها بوده است. این اظهارات نشان می‌دهد که اقدام عراقچی کاملاً شخصی و بدون هماهنگی نبوده است.
با این حال، رضایی در بخش دیگری اشاره کرد که شروط ایران ابتدا از طریق واسطه‌ها به طرف آمریکایی منتقل شده و این موضوع به معنای صدور مجوز مشخص برای دیدار مستقیم با ویتکاف نیست. بنابراین باید میان «مأموریت انتقال شروط» و «مجوز دیدار مستقیم» تمایز قائل شد.
تفاوت روایت‌ها درباره شکل ارتباط
رسانه‌های ایرانی گزارش دادند که عراقچی و ویتکاف دیدار مستقیم داشته‌اند و شروط ایران در این دیدار مطرح شده است. اما روایت آمریکایی‌ها و برخی گزارش‌ها، از جمله خبرگزاری تسنیم، تأکید دارند که گفت‌وگوها عمدتاً از طریق میانجی‌ها و بدون دیدار مستقیم انجام شده است. این اختلاف روایت اهمیت تفکیک میان انتقال پیام و مذاکره مستقیم را افزایش می‌دهد.
ادعای دیدار بدون مجوز و واکنش مجلس
پس از انتشار خبر دیدار، طرح استیضاح وزیر امور خارجه در مجلس ثبت شد. برخی نمایندگان مانند امیرحسین ثابتی و ابراهیم رضایی خواستار توضیح عراقچی درباره مجوز و سیاستگذاری این دیدار شدند. در مقابل، مجتبی زارعی از وجود مجوز برای این اقدام سخن گفت. این اختلاف نظرها نشان می‌دهد که در مجلس روایت واحدی درباره این موضوع وجود ندارد.
جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
بر اساس اظهارات رسمی دبیر شورای عالی امنیت ملی، انتقال شروط ایران به آمریکا در سطح تصمیم‌گیری رسمی مطرح شده و عراقچی مأمور اجرای این مأموریت بوده است. اما هیچ تأیید صریحی درباره صدور مجوز مشخص برای دیدار مستقیم با ویتکاف وجود ندارد. بنابراین ادعای «دیدار بدون هماهنگی» به طور کامل اثبات نشده و همچنین نمی‌توان ادعای «اقدام کاملاً شخصی و بدون هماهنگی» را پذیرفت.
طرح استیضاح وزیر امور خارجه نیز در چارچوب سازوکارهای قانونی مجلس بررسی خواهد شد و ثبت آن به معنای اثبات تخلف نیست. پرسش اصلی این است که آیا دیدار مستقیم بدون مجوز انجام شده است یا خیر که با اطلاعات موجود نمی‌توان پاسخ قطعی داد.
