تحلیل کارنامه 20 ساله ساخت سرپناه برای کمدرآمدها
روزنامه «دنیایاقتصاد» در شماره ۶۶۲۶ خود به بررسی تحریف کارنامه ۲۰ ساله ساخت مسکن برای کمدرآمدها پرداخته است. در این مقاله، به نقد ادعاهای برخی سیاستگذاران درباره ناکامی «مسکنمهر» و مقایسه آن با شرایط کنونی پرداخته میشود.
رویکرد دولت در مسکنسازی
طی ۸ سال اخیر، دولتها با نامهای مختلف در تلاش برای تأمین مسکن برای اقشار کمدرآمد بودهاند. این طرحها در واقع نسخههایی از «مسکنمهر» بودهاند که به نامهای «مسکنملی» و «نهضت ملی» معرفی شدهاند، اما در عمل نتوانستهاند به هدف خود دست یابند.
ادعاهای نادرست و واقعیتها
برخی از سیاستگذاران ادعا کردهاند که اگر این سیاستها به درستی اجرا میشد، کمدرآمدها بهموقع صاحب خانه میشدند. اما واقعیت این است که از ۲ میلیون واحد مسکنمهر، هنوز ۱۲۵ هزار واحد ناتمام باقیمانده است.
نقد سیاستهای «مسکنمهر»
مدافعان «مسکنمهر» به دنبال توجیه ناکامیهای این طرح هستند. به عقیده آنها، عملکرد دولت در ساخت و توسعه این واحدهای مسکونی باید مورد بازنگری قرار گیرد. با گذشت ۲۰ سال، واقعیت این است که طرح «مسکنمهر» موفقیتآمیز نبوده است.
هزینههای ساخت و ناترازی مالی
اکنون برای تکمیل ۵ درصد از واحدهای ناتمام، هزینهها به شدت افزایش یافته و ساخت هر متر مربع ۳۰ میلیون تومان تخمین زده میشود. این در حالی است که طرح با شروع مترمربعی ۳۰۰ هزار تومان آغاز شده بود.
کوچکشدن مثلث منابع مالی
در مقایسه با دهه ۹۰، منابع مالی برای ساخت مسکن به طرز قابل توجهی کاهش یافته است. خط اعتباری ۵۰ هزار میلیارد تومانی آن زمان امروزه به ارزش ۱۳۰۰ همت نیاز دارد. همچنین، یارانههای دولتی در این زمینه کاهش یافته و دسترسی به تسهیلات بانکی محدودتر شده است.
نتیجهگیری از عملکرد دولت
طبق آمار رسمی، در دو سال اول برنامه هفتم، ۷۹ درصد از اهداف عرضه مسکن تحقق یافته است، اما سؤال اصلی اینجاست که آیا این عملکرد کافی است؟
سیاستهای جایگزین مؤثرتر
کشورهای مختلف از مدتها پیش سیاست تأمین مسکن را به سمت توانمندسازی کمدرآمدها و یارانههای اجارهای اصلاح کردهاند. در ایران نیز، سیاست مسکناجارهای اخیراً در دستور کار قرار گرفته است.
دور باطل ناکامی در تأمین مسکن
تجربههای ناکام در سیاستهای دولتی باید ما را به سمت یافتن راههای جایگزین هدایت کند. تحقق وعدههای مسکن باید با دقت بیشتری مورد بررسی قرار گیرد تا کمدرآمدها واقعاً صاحب سرپناه شوند.
