تنش‌های مدیریت‌شده در روابط آمریکا و چین؛ دیدار ترامپ و شی بدون امتیاز بزرگ

به گزارش اقتصادنیوز، دیدار هفته گذشته دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در واشنگتن با هدف نمایش قدرت رابطه شخصی میان دو رهبر برگزار شد، اما نتایج محدود و ناملموس این نشست نشان داد که اختلافات کلیدی میان واشنگتن و پکن همچنان پابرجاست.

رویترز گزارش داد که شی جین‌پینگ انگیزه‌ای برای اعطای امتیازات سیاسی بزرگ به ترامپ، به ویژه در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، ندارد. در حالی که ایالات متحده با متحدان خود دچار تنش است، چین تلاش می‌کند چهره‌ای از خود به عنوان یک رهبر جهانی مسئولیت‌پذیر و قابل‌اعتماد ارائه دهد.

بن‌بست مدیریت‌شده در روابط دو کشور

کریگ سینگلتون، مدیر ارشد بخش چین در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، روابط آمریکا و چین را در مرحله‌ای از بن‌بست مدیریت‌شده توصیف کرد که تشریفات گسترده دیپلماتیک تنها برای پوشش عدم پیشرفت جدی انجام می‌شود.

توافق‌های محدود و اختلافات پابرجا

دو طرف اعلام کردند که درباره کاهش تعرفه‌ها بر کالاهای غیرحساس به ارزش حدود ۶۰ میلیارد دلار به توافق رسیده‌اند، اما جدول زمانی مشخصی برای اجرای این توافق ارائه نشده است. همچنین، ضرب‌الاجل دستیابی به توافق تجاری گسترده‌تر به سال آینده موکول شده است.

عدم حضور مدیران ارشد شرکت‌های چینی در کنار شی جین‌پینگ نشان‌دهنده بی‌اعتمادی آمریکا نسبت به سرمایه‌گذاری‌های چین است و اجرای طرح سرمایه‌گذاری دوجانبه همچنان نامشخص باقی مانده است.

درو تامپسون، عضو مؤسسه مطالعات جنوب شرق آسیا، معتقد است که این نشست فضای سیاسی مثبتی ایجاد کرد اما نتوانست اختلافات یا بی‌اعتمادی متقابل را کاهش دهد.

پیروزی تبلیغاتی برای چین و رویکرد ترامپ

با وجود نتایج محدود، این دیدار از منظر روابط عمومی برای چین یک پیروزی محسوب می‌شود. ترامپ برخلاف سابقه، شخصاً برای استقبال از شی به فرودگاه رفت و در ضیافت شام رسمی با حضور مقام‌های ارشد آمریکایی، روابط دو کشور را هرگز تا این اندازه خوب توصیف کرد.

شن وِیژونگ، مقام سابق وزارت خارجه چین، تاکید کرد که از دید چین، خود دیدار و تبادل احترام میان رهبران پیام مهمی دارد و شی عجله‌ای برای دادن امتیاز ندارد.

اهرم‌های اقتصادی چین

چین همچنان بر تولید عناصر خاکی کمیاب و مواد معدنی حیاتی تسلط دارد که برای صنایع مختلف از فناوری تا دفاع اهمیت دارند. تجارت چین با جهان علی‌رغم تهدیدهای تعرفه‌ای ترامپ رشد قابل توجهی داشته است.

وزارت بازرگانی چین پیشنهاد کاهش تعرفه‌ها بر کالاهای کشاورزی آمریکا را مطرح کرده و آمریکا نیز تعرفه برخی کالاهای چینی را کاهش خواهد داد که برای کشاورزان آمریکایی، از پایگاه‌های اصلی رأی‌دهندگان ترامپ، اهمیت ویژه‌ای دارد.

با این حال، سویا که یکی از مهم‌ترین صادرات آمریکا به چین است، در فهرست کاهش تعرفه‌ها قرار ندارد و این موضوع می‌تواند صادرات آن را به روابط سیاسی دو کشور گره بزند.

عدم همکاری چین در مسائل ژئوپلیتیک و سکوت ترامپ درباره تایوان

چین در زمینه پایان دادن به جنگ ایران همکاری چندانی با آمریکا نشان نداد و معاون رئیس‌جمهور چین در نشست سازمان ملل مواضع آمریکا درباره ایران و کوبا را به چالش کشید.

شی جین‌پینگ در دیدار با ترامپ مسائل حساس مانند حمایت آمریکا از تایوان را مطرح کرد. چین تایوان را بخشی از خاک خود می‌داند، در حالی که این جزیره تحت حاکمیت یک دولت منتخب اداره می‌شود.

ترامپ در اظهارات عمومی خود درباره تایوان سکوت اختیار کرد که تفاوتی محسوس با نشست ماه مه داشت، جایی که بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری برای تایوان را اهرم مذاکره با پکن توصیف کرده بود.

دیدارهای مکرر؛ فرصتی برای پکن

واشنگتن برنامه دیدارهای مکرر میان ترامپ و شی را ابزاری برای حفظ روابط قابل کنترل میان دو اقتصاد بزرگ جهان معرفی کرده است. با این حال، تحلیلگران معتقدند این دیدارها به پکن زمان می‌دهد تا در برابر اقداماتی مانند فروش تسلیحات آمریکایی به تایوان، فضای مانور بیشتری داشته باشد.