به گزارش اقتصادنیوز به نقل از دنیای اقتصاد، سرکنسولگری ایران در دبی اعلام کرده است که سامانه میخک برای ارائه خدمات کنسولی فعال است اما بخش مربوط به انتقال خودروهای ایرانیان مقیم به دلیل به‌روزرسانی موقتا از دسترس خارج شده است. در این شرایط، امکان دریافت کد رهگیری برای انتقال خودرو از طریق این سامانه وجود ندارد اما سایر بخش‌ها بدون مشکل فعال هستند.
این اتفاق در حالی رخ داده که بانک مرکزی طی روزهای اخیر واردات خودروهای لوکس را در اولویت تخصیص ارز قرار نداده است. این موضوع پرسشی را ایجاد کرده که آیا توقف بخش انتقال خودرو در سامانه میخک صرفاً یک اختلال فنی موقت است یا سیاست ارزی جدید مسیر واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور را نیز تحت تأثیر قرار داده است. تا زمان تنظیم این گزارش، توضیح رسمی از سوی بانک مرکزی یا سازمان توسعه تجارت درباره ارتباط این دو موضوع منتشر نشده است.
اختلاف‌نظر درباره ارز و واردات خودرو
یکی از دلایل اصلی موافقان واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور این است که این خودروها با ارز شخصی متقاضی وارد می‌شوند و منابع ارزی بانک مرکزی مصرف نمی‌شود. این استدلال از سوی وزارت صمت نیز مطرح شده است. اما بانک مرکزی نظر متفاوتی دارد و معتقد است حتی واردات خودرو با ارز افراد مقیم خارج نیز بر بازار ارز اثرگذار است، زیرا خودرو پس از ورود به کشور در بازار فروخته شده و تبدیل ریال حاصل به ارز، تقاضای ارز داخل کشور را افزایش می‌دهد.
دستیار ارزی رئیس کل بانک مرکزی همچنین از رویه‌ای انتقاد کرده که کالا ابتدا وارد و تخلیه می‌شود و سپس برای ترخیص آن فشار ایجاد می‌شود. بانک مرکزی تاکنون ارزی برای واردات خودرو تخصیص نداده و در شرایط محدودیت منابع، اولویت با تامین نیازهای ضروری کشور است.
وضعیت قانونی و سیاست‌های جاری
سخنگوی وزارت صمت اعلام کرده است که واردات و ترخیص خودروهای سواری توسط ایرانیان مقیم خارج تا پایان سال جاری طبق ماده ۹۲ ضوابط اجرایی قانون بودجه ۱۴۰۵ امکان‌پذیر است. همچنین حقوق ورودی خودروهای وارداتی طبق مقررات سال ۱۴۰۵ تعیین شده است که برای خودروهای بنزینی بین ۱۱۰ تا ۱۶۵ درصد و برای خودروهای برقی و هیبریدی ۱۰۰ درصد است.
با این حال، موضع بانک مرکزی درباره عدم اولویت تخصیص ارز به خودروهای لوکس، نشان می‌دهد که این مسیر با محدودیت‌های جدی مواجه شده است. توقف بخش خودرو در سامانه میخک نیز این ابهام را تقویت کرده که آیا محدودیت‌ها وارد مرحله اجرایی جدیدی شده‌اند یا خیر.
دو سناریو برای توقف بخش خودرو در سامانه میخک
در شرایط فعلی دو سناریو برای این توقف مطرح است:
- سناریوی اول: توقف بخش انتقال خودرو به دلیل مسائل فنی یا به‌روزرسانی موقتی است و پس از رفع مشکلات، سامانه مجدداً فعال خواهد شد. اختلال‌های فنی در سامانه میخک مسبوق به سابقه است.
- سناریوی دوم: توقف به دلیل سیاست‌های ارزی جدید بانک مرکزی است که با محدودیت منابع ارزی، مسیر ورود خودروهای گران‌قیمت را محدود کرده است. همزمانی این توقف با موضع‌گیری بانک مرکزی، این سناریو را تقویت می‌کند.
در نهایت، با وجود ظرفیت قانونی برای واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور، ابهامات و محدودیت‌های ارزی، آینده این مسیر را نامشخص کرده است.
