“`html
دسترسی به خانهاول: سوزنبان کیست؟
چرا فرآیند خرید مسکن در تهران به طور متوسط ۲۵ سال و در آمریکا فقط ۴.۵ سال زمان میبرد؟ این سوالی است که دفتر اسکام بشر ملل متحد، هبیتات، در گزارشی جدید به آن پرداخته است.
وضعیت جهانی دسترسی به مسکن
این گزارش که از بررسیهای سال ۲۰۲۳ تشکیل شده، بر اساس درآمد خانوار و قیمت مسکن تهیه شده و توسط یک سایت پردازش داده مستقر در کانادا به یک نقشه جهانی تبدیل شده است. این نقشه نشان میدهد که در شهرهای اصلی ۱۸۱ کشور منتخب، چند سال زمان نیاز است تا یک زوج با کل درآمد سالانه خود صاحب یک واحد مسکونی ۱۰۰ مترمربعی شوند.
تفاوتهای نگرانکننده در دسترسی
در ایران، به ویژه در تهران، زمان دسترسی به خانهاول با توجه به قیمتها و درآمدهای سه سال پیش ۲۵ سال به طول میانجامد. در مقایسه، این زمان در آمریکا تنها ۴.۵ سال است. به علاوه، در چین، این زمان به طور حیرتانگیزی ۳۴ سال برآورد شده و طولانیترین مسیر برای خانهدار شدن در جهان مربوط به سوریه است که ۸۶ سال به طول میانجامد.
شاخص «دسترسپذیری» و قدرت خرید مردم
این شاخص به اندازهگیری قدرت خرید خانه اول بر اساس کل درآمد خانوارها میپردازد. در حالی که عرف تأمین مالی برای خرید مسکن معمولاً از طریق «پسانداز» انجام میشود که با شاخص «انتظار برای خانهدار شدن» اندازهگیری میشود.
پیامهای کلیدی از نقشه جهانی دسترسی به مسکن
تحلیلهای گروه مسکن روزنامه «دنیای اقتصاد» چهار پیام کلیدی را از این نقشه استخراج کرده است:
- پیام اول: به طور متوسط، زوجها در دنیا پس از ۱۱ سال میتوانند با کل درآمد خود صاحب مسکن شوند. کشورهایی که این زمان زیر ۵ سال و در بهترین شرایط حداکثر ۳ سال است، موفق به سیاستگذاری اقتصادی مؤثری شدهاند.
- پیام دوم: رابطه معکوس بین تورم و مدت زمان دسترسی به مسکن وجود دارد. بهشت خانهاولیها کشورهایی با نرخ تورم میانگین حدود ۳ درصد هستند.
- پیام سوم: رشد اقتصادی بالا به تقویت درآمد خانوارها و توانایی آنها در خرید مسکن کمک میکند. کشورهایی که بهترین دسترسی به مسکن را دارند، همگی با رشد اقتصادی پایدار بالای ۳ درصد مواجهاند.
- پیام چهارم: هرچه سیاستهای اقتصادی و شهری در یک کشور محدودکننده سوداگری ملکی باشند، دسترسی به خانهاول کوتاهتر میشود. در آمریکا، مالیاتهای سالانه مانع خریدهای بلااستفاده مسکن است، در حالی که در چین عمده داراییها به ملک تبدیل شده است.
در ایران نیز تورم عمومی بالا، نرخ رشد اقتصادی پایین و شرایط سوداگری ملکی موجب دشواری در مسیر خانهدار شدن شده است. برای سوریه، تورم بالای ۱۰۰ درصد در سال ۲۰۲۳ و درآمد سرانه زیر ۱۰۰۰ دلار، معامله خانهاول را به رویاهایی ۸۶ ساله تبدیل کرده است.
“`
