جنگ میان ایران و آمریکا هنوز به پایان نرسیده، اما مقامات دو طرف به نوعی به پایان قریب‌الوقوع آن اشاره می‌کنند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، در سپتامبر اعلام کرد که جنگ بلافاصله پس از انتخابات نوامبر به پایان خواهد رسید و ایران دیگر نمی‌تواند دوام بیاورد. از سوی دیگر، فرمانده کل سپاه پاسداران، احمد وحیدی، نیز معتقد است که تهران توانسته است ارتش مسلحی را به زانو درآورد.
با این حال، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که این درگیری طولانی‌تر خواهد بود و احتمالاً از طریق مذاکره به پایان می‌رسد، نه با پیروزی قاطع یک طرف. واقعیت این است که هر دو کشور هنوز اهداف اصلی خود را محقق نکرده‌اند اما همچنان منابع لازم برای ادامه جنگ را در اختیار دارند.
فاصله زیاد تا پایان جنگ
آمریکا نمی‌تواند حکومت ایران را سرنگون کند یا برنامه‌های موشکی و هسته‌ای آن را به طور کامل متوقف سازد، اما می‌تواند توان نظامی و اقتصاد ایران را فرسوده کند. ایران نیز قادر نیست آمریکا را از منطقه خاورمیانه بیرون براند، اما می‌تواند به پایگاه‌های آمریکا و متحدانش آسیب وارد کند و تجارت بین‌المللی را مختل سازد.
بی‌اعتمادی عمیق میان تهران و واشنگتن مانع اصلی هر توافق احتمالی است. تهران نگران از دست دادن اهرم‌هایی مانند کنترل تنگه هرمز و برنامه موشکی و هسته‌ای خود است، در حالی که آمریکا نگران بازسازی توان ایران پس از کاهش تحریم‌هاست. این بی‌اعتمادی باعث می‌شود هر اقدام برای پایان دادن به جنگ، خطرناک و پرریسک باشد.
وضعیت میدانی و فشارهای اقتصادی
آمریکا و اسرائیل در آغاز جنگ انتظار داشتند به سرعت پیروز شوند، اما حملات سال ۲۰۲۵ نتوانستند حکومت ایران را فروپاشانند. تهران با تعیین مقامات جدید و حملات متقابل، کنترل تنگه هرمز را به دست گرفت و به پایگاه‌های آمریکا حمله کرد. همچنین زیرساخت‌های غیرنظامی کشورهای خلیج فارس هدف قرار گرفت تا هزینه همکاری با واشنگتن افزایش یابد.
در کنار حملات نظامی، تحریم‌ها و محاصره دریایی ایران نیز ادامه دارد که فشار اقتصادی زیادی بر جامعه ایران وارد کرده است. با این حال، ایران توانسته بخشی از محدودیت‌ها را با استفاده از مسیرهای زمینی و همکاری با چین و روسیه دور بزند. تجربه جنگ ایران و عراق نشان می‌دهد که فشار اقتصادی و تلفات سنگین لزوماً به معنای تسلیم تهران نیست.
گزینه‌های نظامی و اهرم‌های منطقه‌ای
آمریکا هنوز گزینه‌های نظامی دیگری مانند اعزام نیروی زمینی یا حمله گسترده به زیرساخت‌های انرژی ایران را در اختیار دارد، اما این اقدامات می‌تواند تلفات بالا و افزایش قیمت انرژی را به همراه داشته باشد و پاسخ‌های متقابل تهران را تشدید کند. ایران نیز تلاش می‌کند هزینه‌های کنترل‌شده‌ای به آمریکا تحمیل کند و از عبور از خطوط قرمز جلوگیری نماید.
تنگه هرمز به عنوان اهرم مهمی برای تهران در ادامه درگیری‌ها مطرح است. ایران با استفاده از پهپادها و موشک‌ها توانسته عبور کشتی‌ها را مختل کند و از این طریق فشار اقتصادی بر آمریکا و متحدانش وارد نماید.
نتیجه‌گیری
با وجود اینکه هیچ‌یک از طرفین قادر به پیروزی کامل نیستند، جنگ همچنان ادامه دارد و هر دو کشور اهداف ثانویه‌ای دارند که از ادامه درگیری بهره می‌برند. آینده این جنگ به شدت به تحولات میدانی، فشارهای اقتصادی و توانایی مذاکره میان دو طرف بستگی دارد، اما به نظر می‌رسد پایان آن در آینده نزدیک محتمل باشد.
