“`html
فروش امتیاز در بازار سیاه «مسکن‌دولتی»؛ چه کسانی را منتفع کرده است؟
موضوع فروش امتیاز در بازار سیاه «مسکن‌دولتی» به یکی از چالش‌های جدی در حوزه مسکن ایران تبدیل شده است. این وضعیت تنها بخشی از مشکل بزرگ‌تر عقب‌ماندگی خدمات سکونتی و شهری در کشور را نشان می‌دهد که نیاز به توجه ویژه دارد.
واقعیت‌های تلخ در شهرهای جدید
شهرهای جدید در ایران همزمان با ایجاد «باشگاه مسکن‌سازی دولتمردان» به زیرمجموعه «بورس خرید و فروش امتیاز مسکن‌دولتی» تبدیل شده‌اند. این واقعیت به معنای به‌وجود آمدن یک بازار سیاه برای معامله امتیاز مسکن‌مهر در دهه ۹۰ و مسکنملی در هفت سال گذشته است که عواقب آن به منابع کمیاب دولت و شبکه بانکی آسیب زده است. این منابع به نام «محرومان مسکن» به طبقات بالای درآمدی که قبلاً خانه دارند، اختصاص یافته است.
تذکرات وزیر راه‌وشهرسازی
وزیر راه‌وشهرسازی در جلسه اخیر خود با مدیران شهرهای جدید سه تذکر اصلی ارائه داد که نشان‌دهنده توجه به مسائل کلان در این حوزه است.
تذکر اول: توجه به ساکنان شهرهای جدید
فرزانه صادق، وزیر راه‌وشهرسازی، تاکید کرد که «ثروت اصلی شهرهای جدید زمین نیست، بلکه ساکنان و شهروندان این مناطق هستند». مدیران این شهرها در گذشته به دلیل تبعات مسکن‌سازی دولتی و ناترازی اعتبارات، زمین‌های خام را با ارزش اولیه برای جبران کسری منابع فروختند. این تذکر بی‌تردید نیاز به توجه بیشتر به «سرمایه مغفول» در این شهرها را گوشزد می‌کند.
تذکر دوم: محاسبه قیمت مسکن‌حمایتی
وزیر از مدیران خواست که با شناسایی مالکان فعلی مسکن‌مهر و مسکنملی، یارانه‌ها را به افرادی که «خریدار اولیه» نیستند، نرسانند و هزینه‌های واگذاری‌ها را با نرخ روز محاسبه نمایند.
تذکر سوم: توقف کارهای غیرکارشناسی
وزیر تاکید کرد که علاوه بر احداث مسکن، وظیفه شهرسازی نیز بر عهده مدیران است و باید به نسل‌های آینده این شهرها توجه نمایند. این تذکر، آداب اولیه شهرسازی را یادآوری می‌کند که شامل آماده‌سازی زمین و تأمین زیرساخت‌های شهری پیش از مسکن‌سازی است.
چالش‌های فراروی شهرهای جدید
شهرهای جدید در ایران به ساخت فقط مسکن محدود شده و این امر منجر به تبدیل آن‌ها به «خوابگاه» به جای «شهر محل سکونت» گشته است. حدود ۲۰ درصد از مسکن‌مهر و مسکنملی در این شهرها تعریف شده است که باید با رویکردی جدید و تخصصی مورد بررسی قرار گیرد.
“`
