“`html
آیا مجوز «ساختمان‌سازی در زیر شهر تهران» ابطال می‌شود؟ واکنش نهاد پایش شهر تهران به تصمیم شورای عالی شهرسازی
در جلسه‌ای که روز دوشنبه گذشته برگزار شد، شورای عالی شهرسازی و معماری کشور تصمیمی را درباره «ساخت‌وساز در زیر زمین پایتخت» اتخاذ کرد که به نظر می‌رسد بدون «هماهنگی و موافقت اولیه» نهاد پایش شهر تهران بوده است.
تصویب سند توسعه فضاهای زیرسطحی
شهرداری تهران موفق شد در این جلسه، «سند توسعه فضاهای زیرسطحی شهر تهران» را به تصویب برساند. این سند برای شهرداری دو مجوز مهم صادر کرده است:
- اول، اجازه ایجاد «کاربری‌های تجاری، اداری و خدماتی» در زیر زمین شهر تهران.
- دوم، امکان ساخت «پناهگاه‌های بزرگ منطقه‌ای و انبارهای بزرگ» در لایه‌های عمیق‌تر زیر این بناها.
انتقاد کارشناسان شهری
مسیر تصویب این سند مورد انتقاد کارشناسان شهری قرار گرفته است، چرا که طبق قانون شورای عالی شهرسازی و بند ۸ آیین‌نامه اجرایی آن، «بررسی و تصویب سند توسعه زیر سطح تهران» باید پیش از تصویب در شورای عالی، ابتدا در «نهاد راهبری و پایش طرح‌های توسعه شهری تهران» بررسی و مصوب می‌شد. این نهاد از دهه ۷۰ به‌منظور «هدایت و راهبری تهیه طرح‌های موضوعی و موضعی مصوب طرح جامع شهر تهران» تاسیس شده است.
تحلیل وضعیت نهاد پایش تهران
براساس گزارش «رصدخانه بازار مسکن»، نهاد پایش شهر تهران از شورای عالی شهرسازی خواسته است که این سند را برگشت بزند تا «از مسیر درست بررسی» برای بارگذاری ساختمانی در تراز منفی شهر، ابتدا «امکان‌سنجی» صورت گیرد. این وضعیت یادآور بی‌خاصیتی نهاد پایش در دهه ۸۰ است.
دولت احمدی‌نژاد در سال ۸۸ به‌منظور «ساخت مسکن ویژه» و «واگذاری یک طبقه تراکم اضافه ساختمانی به سازنده‌ها»، دستور تعطیلی نهاد پایش شهر تهران را صادر کرد. تا اوایل دولت روحانی، مدیریت شهری تهران از «پایش نهاد کنترل اجرای طرح‌های جامع و تفصیلی شهر» معاف بود. اما از سال ۹۳ تاکنون، با احیای نهاد پایش، بار دیگر «مسیر نظارت بر تصمیمات و اقدامات شهرداری» بازگشایی شد.
نگرانی‌ها از تصویب غیرمجاز سند
با این حال، مقدمات شکل‌گیری بازار جدید ساختمانی در تراز منفی شهر بدون هماهنگی با نهاد پایش تصویب شده است. نهاد پایش شهر تهران طبق قانون شورای عالی شهرسازی به‌عنوان «نهاد مطالعات و تهیه طرح‌های توسعه شهری» تعریف شده است و مسئولیت تهیه طرح‌های توسعه شهری، چه رو سطحی و چه زیرسطحی، بر عهده این نهاد است.
چالش‌های آینده سند توسعه زیرسطحی
نکته عجیب این است که اعضای اصلی شورای عالی نهاد پایش را وزیر راه‌وشهرسازی، رئیس شورای شهر و شهردار تهران تشکیل می‌دهند. این وضعیت به چالش «دورزدن نهاد پایش» دامن می‌زند و نگرانی‌های کارشناسان شهری از آینده این سند قابل توجه است. یکی از نگرانی‌ها این است که «اجازه آغاز ۱۰ نوع فعالیت اقتصادی در زیر زمین شهر تهران» می‌تواند منجر به افزایش جمعیت روز و شب پایتخت خارج از ظرفیت اکولوژیک شهر، به‌ویژه در موضوع آب شرب، شود.
“`
